Monopolcü Rekabet Teorisi

Heckscher-Ohlin Teoremi; uluslararası ticareti, karşılaştırmalı üstünlüğe ya da faktör donatımındaki farklılığa dayandırır. Mono...

Heckscher-Ohlin Teoremi; uluslararası ticareti, karşılaştırmalı üstünlüğe ya da faktör donatımındaki farklılığa dayandırır. Monopolcü rekabet teorisi bunu ihmal eder; endüstri-içi ticareti, mal farklılaştırılması ve ölçek ekonomileri ile açıklar.

Teori; standart uluslararası ticaret teorisinin ( ya da faktör donatımı teorisinin) "malların homojenliği" varsayımına karşı çıkar. Bu varsayıma göre ticarete giren malların birimleri homojendir; birbirinin tıpa tıp aynıdır. Homojenlik tam rekabet piyasasının koşullarından biridir. Bu varsayımdan şu sonuç çıkar : Aynı mal, bir ülke tarafından hem ihraç, hem ithal edilemez. Oysa gerçek yaşamda bunun tersi, yani aynı malın bir ülke tarafından hem ihraç, hem ithal edildiği görülmektedir. Klasik teori, bu tür ticareti açıklayamaz.

Faktör donatımı teorisi, uluslararası ticaretin tümünü açıklamak ister. Oysa monopolcü rekabet teorisi, yalnızca "endüstri-içi ticaret"i açıklamaya yöneliktir. Başka bir deyişle sorunu, sanayi malları üzerindeki iki yönlü ticareti açıklamaktır.


Monopolcü rekabet hipotezi (endüstri-içi ticaret) konusundaki ilk çalışmalara, E. Helpman ile P. Krugman'ın makaleleri örnek olarak verilebilir. Teoriye katkısı olan başka birçok yazar daha vardır: H. G. Grubel, P. J. Lloyd ve D. Greenaway, G. C. Hufbauer gibi... 


Teorinin kimi temel varsayımlar şunlardır: Sanayi sektörü homojen değil, farklılaştırılmış mallar üretir. Uluslararası ticaretin çok büyük bir bölümü, bu farklılaştırılmış malların alım-satımını kapsar.


Mal farklılaştırılması; belli bir endüstride bir malın, bileşimi, kullanılışı, görünümü, en azından markası bakımından aynı endüstride üretilen öbür mallardan farklı olmasıdır. Tüketicilerin bilincinde, her ne sebepten olursa olsun bir malın farklı olduğuna dair bir inancın oluşması, o malı "farklı" kılmaya yeterlidir. Farklılaştırılmış malların klasik bir örneği otomobildir. Dünyada pek çok firma otomobil üretir. Fakat bunlar aynı endüstrinin malı olmakla birbirinden farklıdır: Bir Renauld (Fransız), bir Toyota (Japon), bir Chevrolet (ABD), bir Mercedes (Alman), bir Murat (Türk)... birbirinin aynı değildir.


Teori bakımdan önemli bir sınıflama, "endüstrilerarası ticaret" ve "endüstri-içi ticaret" şeklindeki ticaret sınıflamasıdır. Endüstriler-arası ticaret; birbirine benzer olmayan ya da bütünüyle değişik endüstriler tarafından üretilen malların alım satımıdır.


Endüstri-içi ticaret ise, aynı endüstriye ait farklılaştırılmış malların alınıp satılmasıdır. Başka bir deyişle "bir ülkenin aynı endüstri kapsamındaki farklılaştırılmış malları hem ihraç, hem de ithal etmesidir." Buna "iki yönlü ticaret" adı da verilir. Özellikle sanayileşmiş ülkeler arasındaki ticaretin önemli bir bölümü bu türdendir. Endüstri-içi ticaret H. Grubel ve P. Lloyd tarafından geliştirilmiş olan bir indeks yardımıyla ölçülebilir.


Açıklayıcı değişkenler, "mal farklılaştırılması" ve "ölçek ekonomileri"dir.


Teori, sanayi malları üzerindeki iki yönlü ticareti, ölçek ekonomileri ile açıklar. Sanayi kesiminde firmalar çoğunlukla "ölçeğe göre artan getiri" koşulları altında çalışır. Bunun doğal sonucu, monopolcü rekabet piyasasının ortaya çıkmasıdır. Bu durumda, firmalar; çok sayıda farklı türde mal üretmek yerine, bir ya da birkaç tür mal üretmeye yönelir. Böylece uzmanlaşma başlar, daha etkin teknolojiler kullanılır; ölçek ekonomilerinden yararlanılır. Ülke uzmanlaştığı mal türünün ihracatçısı durumuna gelir. Öbür mal türleri, başka ülkelerden ithal edilir.


Ülkeler arasında faktör donatımları ne derecede farklı ise karşılaştırmalı üstünlüklere bağlı "endüstriler-arası ticaret" o derecede büyük olur. Buna göre faktör donatımı (ya da karşılaştırmalı üstünlükler) teorisi, daha çok sanayileşmiş ülkelerle az gelişmiş ülkeler arasındaki ticareti açıklar. Monopolcü rekabet teorisi ise, aynı faktör donatımına sahip sanayileşmiş ülkelerin kendi aralarında gerçekleştirdikleri iki-yönlü ticareti açıklar.


Endüstri-içi ticaretin önemi, ilk kez Avrupa Ekonomik Topluluğu'na üye ülkeler arasındaki dış ticaret kısıtlamalarının kaldırılması sırasında fark edildi. Yapılan uygulamalı çalışmalar şunları ortaya koydu:


(i) Bölgede ticaretin serbestleştirilmesi sonucu, ticaret hacmi büyük oranda artmıştır.


(ii) Bu artış, daha çok, aynı endüstrinin farklılaştırılmış mallarının ticareti biçiminde gerçekleşmiştir (Daha somut bir anlatımla Almanya Fransa'ya x marka otomobil ihraç edip ondan y marka otomobil ithal ediyor; İtalya, Hollanda'ya a tipi daktilo satıp, ondan b tipi daktilo satın alıyor).

YORUMLAR

Ad

ÇIKMIŞ KPSS SORULARI ÇIKMIŞ KURUM SINAV SORULARI EKONOMİ HABERLERİ GÜNCEL HUKUK İKTİSAT MALİYE MÜLAKAT SORULARI SINAV SONUÇLARI
false
ltr
item
Mahrecler.com: Monopolcü Rekabet Teorisi
Monopolcü Rekabet Teorisi
https://2.bp.blogspot.com/-RaGvUX_6gtA/Vt_0VbTtdVI/AAAAAAAAKCw/1u8rYR26q-U/s320/rekabet.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-RaGvUX_6gtA/Vt_0VbTtdVI/AAAAAAAAKCw/1u8rYR26q-U/s72-c/rekabet.jpg
Mahrecler.com
http://www.mahrecler.com/2016/03/monopolcu-rekabet-teorisi.html
http://www.mahrecler.com/
http://www.mahrecler.com/
http://www.mahrecler.com/2016/03/monopolcu-rekabet-teorisi.html
true
9172237069636344509
UTF-8
Yazı Bulunamadı HEPSİNİ GÖSTER Daha Fazlası Cevapla Cevabı İptal Et Sil Yazar: Home SAYFALAR YAZILAR Hepsini Göster BENZER YAZILAR ETİKET ARŞİV Ara Tüm Gönderiler Aradığınız kriterlere uygun sonuç bulunamadı.. Ana Sayfaya Git Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Pzr Pzt Sal Çar Per Cum Cmt Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ock Şbt Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Ekm Kas Arl az önce 1 dakika önce $$1$$ dakika önce 1 saat önce $$1$$ saat önce Dün $$1$$ gün önce $$1$$ hafta önce 5 haftayı aşkın süre önce Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy